Middile East War Effect : హోర్మోజ్ జలసంధిలో రవాణా దెబ్బ… చమురు ధరలు మరింతగా పెరిగి

హోర్ముజ్ జలసంధి పరిసరాల్లో వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ దాడులు జరగడంతో పాటు దాడుల బెదిరింపులు కూడా కొనసాగుతున్నాయి. ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో ఐదవ వంతు ఈ జలసంధి ద్వారానే వెళ్తుంది. అక్కడ రవాణా దాదాపు నిలిచిపోవడంతో చమురు ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. వినియోగదారులపై భారాన్ని తగ్గించే చర్యలు తీసుకోవాలని వాషింగ్టన్‌పై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. అంతర్జాతీయ ప్రమాణంగా భావించే బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర సోమవారం బ్యారెల్‌కు 100 డాలర్లకు పైగానే కొనసాగింది. ప్రారంభ వాణిజ్యంలో అది 104 డాలర్ల వద్ద నమోదైంది. ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఇరాన్‌పై దాడి చేసినప్పటి నుంచి ఇది దాదాపు 45 శాతం పెరిగింది. యుద్ధ సమయంలో ఒక దశలో ధర 120 డాలర్ల వరకు చేరింది.

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ హోర్ముజ్ జలసంధిని తెరిచి ఉంచేందుకు కొన్ని దేశాలు యుద్ధనౌకలు పంపాలని కోరినట్లు తెలిపారు. అయితే ఇప్పటివరకు ఏ దేశం కూడా స్పష్టమైన హామీ ఇవ్వలేదని చెప్పారు. ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చి మాత్రం యుద్ధానికి చర్చల ద్వారా ముగింపు సాధించాలన్న వ్యాఖ్యలను ఖండించారు. “ఇరాన్‌కు విరమణా ఒప్పందం గానీ, చర్చలు గానీ అవసరం లేదు” అని ఆయన సోమవారం సోషల్ మీడియా పోస్టులో పేర్కొన్నారు.

సోమవారం ఉదయం దుబాయ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సమీపంలోని ఇంధన ట్యాంక్‌పై డ్రోన్ పడింది. భారీ అగ్నిప్రమాదం జరిగింది. ప్రపంచంలో అంతర్జాతీయ ప్రయాణికుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే విమానాశ్రయాల్లో ఇది ఒకటి.అగ్నిమాపక సిబ్బంది మంటలను అదుపులోకి తెచ్చారు. ఎవరూ గాయపడలేదని అధికారులు తెలిపారు. జాగ్రత్త చర్యగా కొంతసేపు విమానాల రాకపోకలు నిలిపివేశారు. తర్వాత తిరిగి ప్రారంభించారు. యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ రాజధాని అబుదాబిలో ఇరాన్ క్షిపణి ఒక వాహనాన్ని తాకడంతో ఒకరు మృతి చెందారు. అలాగే ఫుజైరా ప్రాంతంలోని చమురు కేంద్రంలో డ్రోన్ దాడి తర్వాత మంటలు చెలరేగాయి.ఇదే సమయంలో సౌదీ అరేబియా తూర్పు ప్రాంతంపై పంపిన 35 ఇరాన్ డ్రోన్లను అడ్డుకున్నట్లు ప్రకటించింది. అక్కడే ప్రధాన చమురు కేంద్రాలు ఉన్నాయి.

యుద్ధం ప్రభావంతో ఇంధనం, ఎరువుల ధరలు పెరుగుతున్నాయి. పేద దేశాల్లో ఆహార కొరత భయం పెరుగుతోంది. ఇప్పటికే బలహీనంగా ఉన్న కొన్ని దేశాల పరిస్థితి మరింత అస్థిరంగా మారుతోంది. వినియోగదారుల ధరలను తగ్గించే ప్రయత్నాలు కేంద్ర బ్యాంకులకు కష్టంగా మారుతున్నాయి.ఈ సమస్యలలో ఎక్కువ భాగం హోర్ముజ్ జలసంధిలో రవాణా నిలిచిపోవడమే కారణమని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

జలసంధిలో నౌకల రవాణా భద్రత కోసం మిత్రదేశాలు సహకరించాలని ట్రంప్ కోరారు. సహాయం చేయని దేశాలను తాము గుర్తుంచుకుంటామని హెచ్చరించారు. చైనా, ఫ్రాన్స్, జపాన్, దక్షిణ కొరియా, బ్రిటన్ దేశాలకు ఆయన ఇప్పటికే విజ్ఞప్తి చేసినట్లు తెలిపారు.“మాకు మద్దతు వచ్చినా రాకపోయినా… సహకరించని దేశాలను మేము గుర్తుంచుకుంటాం” అని ట్రంప్ అన్నారు.ఇరాన్‌కు ముఖ్య వాణిజ్య భాగస్వామిగా ఉన్న చైనాపై ఒత్తిడి పెంచేందుకు తాను చేయాల్సిన చర్యలను పరిశీలిస్తున్నట్లు కూడా చెప్పారు. అవసరమైతే చైనా పర్యటనను వాయిదా వేయవచ్చని సంకేతం ఇచ్చారు.

బ్రస్సెల్స్‌లో సమావేశానికి ముందు యూరోపియన్ యూనియన్ విదేశాంగ ప్రతినిధి కాజా కాల్లాస్ మాట్లాడుతూ ఎర్ర సముద్రంలో నౌకలను రక్షించే నౌకాదళ మిషన్‌ను హోర్ముజ్ జలసంధి వరకు విస్తరించే అంశంపై చర్చిస్తామని తెలిపారు.అయితే యుద్ధ లక్ష్యాలపై స్పష్టత లేదని అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌పై యూరప్ దేశాలు విమర్శలు చేస్తున్నాయి. జర్మనీ విదేశాంగ మంత్రి జోహాన్ వాడెఫుల్ కూడా ఈ మిషన్‌లో పాల్గొనడంపై సందేహం వ్యక్తం చేశారు.ఇజ్రాయెల్ సోమవారం తెల్లవారుజామున లెబనాన్ రాజధాని బీరూట్‌పై భారీ దాడులు చేసింది. ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న హిజ్బుల్లా సంస్థకు సంబంధించిన మౌలిక సదుపాయాలే లక్ష్యమని ప్రకటించింది.బీరూట్‌తో పాటు దక్షిణ లెబనాన్‌లోని అనేక ప్రాంతాలకు ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ప్రజలను ఖాళీ చేయాలని ఆదేశించింది. ఈ యుద్ధం కారణంగా ఇప్పటికే 8 లక్షల మందికిపైగా ప్రజలు ఇళ్లను వదిలి వెళ్లారు.దక్షిణ లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడుల్లో ఏడుగురు మృతి చెందారని అధికారులు తెలిపారు. ఇప్పటివరకు లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్ దాడుల్లో 850 మందికిపైగా మరణించారు.

టెహ్రాన్‌పై కూడా కొత్తగా దాడులు ప్రారంభించినట్లు ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ప్రకటించింది. కొద్ది సేపటికే నగరంలో పేలుళ్ల శబ్దాలు వినిపించాయి. ఇంటర్నెట్ నిలిపివేత, నిరంతర వైమానిక దాడుల కారణంగా అక్కడి సమాచారం పరిమితంగా మాత్రమే బయటకు వస్తోంది. ఇరాన్ రెడ్ క్రెసెంట్ ప్రకారం ఇప్పటివరకు అక్కడ 1,300 మందికిపైగా మృతి చెందారు. ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ఇప్పటివరకు ఇరాన్‌పై సుమారు 7,600 దాడులు చేసినట్లు తెలిపింది. ఇరాన్ వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలో 85 శాతం వరకు ధ్వంసమైందని, క్షిపణి ప్రయోగ కేంద్రాల్లో 70 శాతం నాశనమయ్యాయని సైన్య ప్రతినిధి నడావ్ షోషాని చెప్పారు.ఇజ్రాయెల్‌లో ఇరాన్ క్షిపణి దాడుల్లో 12 మంది మరణించారు. అమెరికా సైనికుల్లో కనీసం 13 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.