Israel - Iran War : ఇరాన్ పై అమెరికా, ఇజ్రాయిల్ వైమానిక దాడులు

హోర్ముజ్‌ జలసంధిపై ఇరాన్‌ నియంత్రణ, ప్రాంతీయ ఇంధన మౌలిక వసతులపై దాడులు ప్రపంచ చమురు ధరలను పెంచేశాయి. ప్రపంచ చమురులో ఐదో వంతు ఈ మార్గం గుండా రవాణా అవుతుంది.అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ టెహ్రాన్‌కు గడువు విధించారు. వాషింగ్టన్‌ సమయ ప్రకారం సోమవారం రాత్రితో ఆ గడువు ముగియనుంది. హోర్ముజ్‌ మార్గాన్ని తిరిగి తెరవకపోతే ఇరాన్‌ విద్యుత్‌ కేంద్రాలు, మౌలిక వసతులపై దాడులు చేస్తామని ఆయన హెచ్చరించారు.“మంగళవారం ఇరాన్‌లో విద్యుత్‌ కేంద్రాల రోజు, వంతెనల రోజు అవుతుంది. జలసంధిని తెరవకపోతే నరకం చూస్తారు” అని ట్రంప్‌ సామాజిక మాధ్యమంలో రాశారు.ఇరాన్‌ పార్లమెంట్‌ స్పీకర్‌ మహమ్మద్‌ బాఘేర్‌ ఖాలిబాఫ్‌ ఈ హెచ్చరికలను “అవివేకం”గా పేర్కొన్నారు. “యుద్ధ నేరాలతో మీరు ఏమీ సాధించలేరు. ఇరాన్‌ ప్రజల హక్కులను గౌరవించడం మాత్రమే పరిష్కారం” అని ఎక్స్‌లో రాశారు.

యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత కొంతమంది నౌకలకు ఇరాన్‌ మార్గం ఇచ్చినా, అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ లేదా వారికి మద్దతుగా ఉన్న దేశాల నౌకలకు అనుమతి ఇవ్వలేదు. కొందరు నౌకలు చెల్లింపులు చేసి వెళ్లినట్లు తెలుస్తోంది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే రాకపోకలు 90 శాతం తగ్గాయి. ఈ పరిణామాల మధ్య దౌత్య చర్చలు కూడా కొనసాగుతున్నాయి. ఒమాన్‌ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధులు, ఇరాన్‌ ప్రతినిధులు సమావేశమై జలసంధిలో రవాణా సాఫీగా ఉండే మార్గాలపై చర్చించారు. ఈజిప్ట్‌ విదేశాంగ మంత్రి బద్ర్‌ అబ్దెలట్టీ అమెరికా ప్రతినిధి స్టీవ్‌ విట్‌కాఫ్‌, ఇరాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాఘ్చీతో మాట్లాడినట్లు తెలిపారు. టర్కీ, పాకిస్థాన్‌ ప్రతినిధులతో కూడా సంప్రదింపులు జరిగినట్లు పేర్కొన్నారు. రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గే లావ్రోవ్‌తో కూడా అరాఘ్చీ మాట్లాడినట్లు సమాచారం.

టెహ్రాన్‌లోని షరీఫ్‌ యూనివర్సిటీ సమీపంలో జరిగిన దాడితో భవనాలు, సహజ వాయువు పంపిణీ కేంద్రం దెబ్బతిన్నట్లు స్థానిక మీడియా తెలిపింది. యుద్ధం వల్ల విద్యార్థులు లేనప్పటికీ, ఈ విశ్వవిద్యాలయం ఇరాన్‌ బాలిస్టిక్‌ క్షిపణి కార్యక్రమంతో సంబంధం ఉందని అనేక దేశాలు గతంలో ఆంక్షలు విధించాయి.టెహ్రాన్‌కు దక్షిణ పశ్చిమంగా ఉన్న ఎస్లామ్షార్‌ వద్ద దాడిలో కనీసం 13 మంది మృతి చెందినట్లు ఫార్స్‌ వార్తా సంస్థ తెలిపింది. ఖోమ్‌ నగరంలోని నివాస ప్రాంతంపై దాడిలో ఐదుగురు, ఇతర నగరాల్లో ఆరుగురు మృతి చెందినట్లు ఇరాన్‌ ప్రభుత్వ పత్రిక తెలిపింది. టెహ్రాన్‌లో ఒక ఇల్లు దెబ్బతినడంతో మరో ముగ్గురు ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు రాష్ట్ర టీవీ వెల్లడించింది.

యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఇరాన్‌లో 1,900 మందికి పైగా మృతి చెందినట్లు అంచనా. లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్‌ భూదాడులతో 1,400 మందికి పైగా మృతి చెందగా, 10 లక్షల మందికి పైగా నిర్వాసితులయ్యారు. అక్కడ 11 మంది ఇజ్రాయెల్‌ సైనికులు మరణించారు. గల్ఫ్‌ అరబ్‌ దేశాలు, ఆక్రమిత వెస్ట్‌ బ్యాంక్‌లో రెండు డజన్లకు పైగా మృతి చెందగా, ఇజ్రాయెల్‌లో 19 మంది, అమెరికా సైన్యంలో 13 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు సమాచారం.