Iran - Israel War : హీలియం సరఫరాపై దెబ్బ.. చిప్ పరిశ్రమలో ఆందోళన
ఇరాన్ - ఇజ్రాయిల్ మధ్య యుద్ధం నాలుగో వారంలోకి ప్రవేశించింది
ఇరాన్ - ఇజ్రాయిల్ మధ్య యుద్ధం నాలుగో వారంలోకి ప్రవేశించింది. ఈ వారం ఖతర్లోని సహజ వాయువు ఎగుమతి కేంద్రంపై ఇరాన్ దాడులు ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లకే కాకుండా సాంకేతిక రంగానికీ ముప్పుగా మారాయి. ముఖ్యంగా హీలియం సరఫరా తగ్గిపోతుందన్న ఆందోళన పెరిగింది. ఈ వాయువు చిప్ తయారీ నుంచి అంతరిక్ష రాకెట్లు, వైద్య రంగం వరకు కీలకంగా ఉపయోగపడుతోంది. ప్రపంచ హీలియం సరఫరాలో ఖతర్ వాటా సుమారు మూడో వంతు. సహజ వాయువు శుద్ధి సమయంలో ఉప ఉత్పత్తిగా హీలియం లభిస్తుంది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సహజ వాయువు క్షేత్రం ఉన్న ఖతర్ ఈ రంగంలో కీలక దేశంగా ఉంది.
ఖతర్పై ఆధారపడిన హీలియం సరఫరా...
రాస్ లఫాన్లోని ఎల్ఎన్జీ ప్లాంట్లో హీలియం ఉత్పత్తి జరుగుతోంది. అయితే ఇరాన్ డ్రోన్ దాడుల కారణంగా మార్చి 2న ఖతర్ గ్యాస్ సంస్థ ఉత్పత్తిని నిలిపివేసింది. తరువాత “ఫోర్స్ మజ్యూర్” ప్రకటించింది. అంటే నియంత్రణలో లేని పరిస్థితుల వల్ల ఒప్పంద సరఫరాలు చేయలేమని తెలిపింది.తాజా దాడుల్లో ప్లాంట్కు భారీ నష్టం వాటిల్లిందని, దాన్ని పునరుద్ధరించడానికి సంవత్సరాలు పట్టొచ్చని సంస్థ వెల్లడించింది. హీలియం ఎగుమతులు సంవత్సరానికి 14% తగ్గుతాయని అంచనా.
ధరల పెరుగుదలకు...
సంక్షోభం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి హీలియం స్పాట్ ధరలు రెండింతలు పెరిగాయి. ఇంకా పెరిగే అవకాశముందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. హీలియం సాధారణంగా దీర్ఘకాల ఒప్పందాల ద్వారానే అమ్మకం జరుగుతుంది. అయినా సరఫరా అంతరాయం కొనసాగితే కాంట్రాక్ట్ ధరలు కూడా భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికైతే కొరత ప్రభావం కనిపించలేదు. కారణం, ముందుగా నింపిన కంటైనర్లు ఇంకా గమ్యస్థానాలకు చేరుతున్నాయి. కానీ కొన్ని వారాల్లో అసలు ప్రభావం కనిపించే అవకాశముందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
కీలక పరిశ్రమలకూ...
హీలియం కేవలం బెలూన్లకే పరిమితం కాదు. ఆధునిక పరిశ్రమల్లో దీని పాత్ర చాలా కీలకం.చిప్ తయారీలో సిలికాన్ వెఫర్లను చల్లబరచడానికి ఉపయోగిస్తారుఎచ్చింగ్ ప్రక్రియలో స్థిర ఉష్ణోగ్రత కోసం హీలియం అవసరంప్రస్తుత సాంకేతికతలో దీనికి ప్రత్యామ్నాయం లేదు. వైద్య రంగంలో ఎంఆర్ఐ యంత్రాల్లో ఉన్న శక్తివంతమైన చుంబకాలను చల్లబరచడానికి హీలియం వాడుతారు.అంతరిక్ష రంగంలో రాకెట్ ఇంధన ట్యాంకులను శుభ్రం చేయడానికి కూడా ఇది అవసరం. అంతరిక్ష ప్రయోగాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ అవసరం మరింత పెరుగుతోంది.
సరఫరా వ్యవస్థలో సవాళ్లు...
హీలియంను నిల్వ చేయడం, రవాణా చేయడం కష్టం. గ్యాస్ రూపంలో చిన్న రంధ్రాల ద్వారా బయటకు లీక్ అవుతుంది. అందుకే దాన్ని ద్రవ రూపంలో నిల్వ చేసి ప్రత్యేక కంటైనర్లలో తరలిస్తారు. ఈ కంటైనర్లు 35–48 రోజులు మాత్రమే హీలియంను సురక్షితంగా నిల్వ చేస్తాయి. ప్రస్తుతం మధ్యప్రాచ్యంలో సుమారు 200 కంటైనర్లు నిలిచిపోయాయి. ఒక్కోటి సుమారు 10 లక్షల డాలర్లు విలువ చేస్తుంది. వాటిని తరలించి తిరిగి వినియోగించేందుకు సమయం పడుతుంది.హీలియం ఉత్పత్తి చేసే దేశాలు చాలా తక్కువ. అమెరికా అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఖతర్, అల్జీరియా, రష్యా ఇతర ప్రధాన దేశాలుఅయితే రష్యా సరఫరాలు ఆంక్షల కారణంగా ప్రభావితమయ్యాయి.దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలు హీలియం కోసం ఖతర్పై అధికంగా ఆధారపడ్డాయి. అక్కడి చిప్ తయారీ సంస్థలు ప్రపంచ మార్కెట్కు కీలకం.కొన్ని నెలల నిల్వ ఉన్నప్పటికీ ప్రత్యామ్నాయ వనరులు త్వరగా వెతకాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.హీలియం కొరత తీవ్ర స్థాయికి చేరే అవకాశాలు తక్కువే అయినా, కీలక రంగాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చి సరఫరా చేస్తారని అంచనా.