Iran - Israel War : ఇరాన్ యుద్ధం… శుద్ధ ఇంధనాల వైపు మలుపు?

ఈ యుద్ధంలో రిఫైనరీలపై దాడులు, చమురు–ఎల్‌ఎన్‌జీ రవాణా మార్గాల అంతరాయం, ఇంధన ధరల పెరుగుదల వంటి పరిణామాలు ప్రపంచ నాయకులను శుభ్రమైన శక్తి వైపు మళ్లించవచ్చని వారు అంటున్నారు. అయితే దీనిపై అందరూ ఏకాభిప్రాయం వ్యక్తం చేయడం లేదు. రష్యా ఉక్రెయిన్‌పై దాడి చేసినప్పుడు కూడా ఇలాంటి అంచనాలే వచ్చాయని, కానీ తర్వాత అవి నిలబడలేదని కొందరు గుర్తు చేస్తున్నారు. అప్పట్లో యూరప్‌లోని కొన్ని దేశాలు గ్యాస్‌కు బదులుగా మరింత కాలుష్యాన్ని కలిగించే బొగ్గు వినియోగాన్ని పెంచాయి. స్టాన్‌ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన వాతావరణ శాస్త్రవేత్త రాబ్ జాక్సన్ మాట్లాడుతూ, “ఇది కేవలం ఆశాభావమే” అన్నారు. ఆయన ప్రపంచ కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలపై పరిశోధనలు చేస్తున్నారు.

అయితే ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యదర్శి ఆంటోనియో గుటెర్రెస్ మాత్రం భిన్నంగా భావిస్తున్నారు. మధ్యప్రాచ్యంలో జరుగుతున్న పరిణామాలు ప్రపంచ ఇంధన వ్యవస్థ ఎంతగా ఇంధనాలపై ఆధారపడిందో చూపిస్తున్నాయని ఆయన చెప్పారు. కొద్ది ప్రాంతాల్లోనే సరఫరా కేంద్రీకృతమై ఉండటం వల్ల ప్రతి యుద్ధం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతుందని ఆయన అభిప్రాయం. “గతంలో చమురు ధరల షాక్‌లను దేశాలు తప్పనిసరిగా భరించాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు బయటపడే మార్గం ఉంది,” అని గుటెర్రెస్ పేర్కొన్నారు. దేశీయంగా ఉత్పత్తి చేసే పునరుత్పాదక శక్తి ఇప్పటివరకు ఎప్పుడూ లేనంత చవకగా, అందుబాటులో ఉందని ఆయన తెలిపారు. శుద్ధ శక్తి వనరులను ఎవ్వరూ అడ్డుకోలేరని, వాటిని ఆయుధంగా ఉపయోగించే పరిస్థితి కూడా ఉండదని అన్నారు.

ప్రపంచ స్థాయిలో జరిగే వార్షిక వాతావరణ సదస్సులు పెద్దగా ఫలితాలు ఇవ్వలేదని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. బ్రెజిల్‌లో ఇటీవల జరిగిన సదస్సు ‘కాప్-30’లో జీవాష్మ ఇంధనాల వినియోగాన్ని తగ్గించే కాలపట్టికపై స్పష్టత రాలేదు. ఇదిలా ఉండగా పునరుత్పాదక శక్తి వినియోగం ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేగంగా పెరుగుతున్నప్పటికీ జీవాష్మ ఇంధనాల వినియోగం మాత్రం తగ్గడం లేదు. ఫలితంగా కార్బన్ డయాక్సైడ్, మీథేన్ వంటి ఉష్ణాన్ని పట్టుకునే వాయువుల ఉద్గారాలు ప్రతి ఏడాది పెరుగుతున్నాయి. దీనివల్ల తీవ్ర వేడి తరంగాలు వంటి ప్రమాదకర వాతావరణ ఘటనలు పెరుగుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.ప్రిన్స్టన్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ప్రొఫెసర్ మైఖేల్ ఓపెన్‌హైమర్ మాట్లాడుతూ, వచ్చే కొన్ని సంవత్సరాలు దేశాలు తమదైన విధానాలతోనే ఉద్గారాలను తగ్గించే ప్రయత్నం చేసే అవకాశం ఉందన్నారు.

వాషింగ్టన్‌లోని కౌన్సిల్ ఆన్ స్ట్రాటజిక్ రిస్క్స్‌కు చెందిన కరోలిన్ బ్యాక్స్టర్ ప్రకారం, ఈ యుద్ధం వల్ల ఇప్పటికే కొన్ని పోర్టులకు జీవాష్మ ఇంధనాల రవాణా గణనీయంగా మందగించింది. జపాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలు ట్యాంకర్లపై ఆధారపడటం వల్ల ఇది పెద్ద సమస్యగా మారిందని ఆమె చెప్పారు.ఈ పరిస్థితి కొంతమంది దేశాలను గ్రీన్ ఎనర్జీ వైపు మళ్లించవచ్చని ఆమె అభిప్రాయం. దేశాలు తమ శక్తి అవసరాలను దేశీయంగా తీర్చుకునే దిశగా ఆలోచించవచ్చని అన్నారు.ఇదే సమయంలో కొందరు విశ్లేషకులు జాగ్రత్తగా చూడాలని హెచ్చరిస్తున్నారు. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత కూడా యూరప్‌లో కొందరు రాజకీయ నాయకులు శక్తి మార్పిడి విధానాల నుంచి వెనక్కి తగ్గాలని భావించారని లండన్‌లోని కింగ్‌స్ కాలేజ్‌కు చెందిన అధ్యాపకురాలు పాలిన్ హైన్‌రిచ్స్ చెప్పారు. చైనా, భారత్ వంటి పెద్ద ఉద్గార దేశాలు కూడా అవసరమైతే బొగ్గు వినియోగాన్ని పెంచే అవకాశం ఉందని ఇతర నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.ఇదిలా ఉండగా యుద్ధం స్వయంగా కాలుష్యాన్ని పెంచుతుందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ప్రపంచ సైన్యాల కార్యకలాపాలు ప్రతి ఏడాది భూమి ఉష్ణాన్ని పెంచే వాయువులలో సుమారు 5.5 శాతం ఉద్గారాలకు కారణమవుతున్నాయని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. యుద్ధాల్లో ఫైటర్ జెట్లు భారీగా ఇంధనం వినియోగించడం దీనికి ఒక ఉదాహరణ.